مراد چې بامراد نه شو

د خپل پلار ستر حمزه بابا فکر و نظر سره اختلاف لرونکے مراد شنوارے پخپله د پښتو ادب يو ستره حواله ده خو هغسې نه شي يادولے څنګه يې چې حق جوړيږي- نه په خپل ژوند کښې چرته قبليدو او نه د وفات نه پس- د څيړنکار په حيث يې د خيبر ادب په ۱۹۵۸ کښې چاپ کول د مترجم په حيث د شيکسپيير د ډرامو ترجمې کول د ډرامه ليکونکي په حيث پخپله هم ريډيو له يو شمير ډرامې ليکل د افسانه نګار په حيث يوه ټولګه افسانې ليکل د منتظم په حيث د اولسي ادبي جرګې لواړګي سکتر او روداد ليکونکی د ريډيو سکرپټ ليکونکی لايبريرين پاتې کيدل او د نورو ډيرو اړخونو او صلاحيتونو سره سره د شاعر په حيث بې بدله نظمونه ليکل بيا په شخصياتو کښې په کامل صاحب خاطر مولانا عبدالقادر او په ځانګړې توګه په رحمان بابا هغه نظم چې:

يو ملنګ به اوسيدلو

تا ته ياد دي پيښوره

پیـریـان څـه ډول مـخـلـوقـات دي!!!

پیریان (جنیات) لۀ اور څخه جوړ شوي دي دِ انسانانو پۀ څېر نر او ښځه، غم او خوشالي لري دِ شکل بدلولو قابلیت لري. پیریان دِ انسانانو پۀ څېر پښې،لاسونۀ، خولۀ، پوزه او سترګې لري. سترګې یې دِ الف پۀ شان افقي دي، پښې یې لنډې دي، اور تۀ ورتۀ رنګ لري. دِ پیریانو دِ اوسیدو ځای دښتې، بیابانونۀ، غرونۀ، هوا او زاړې ودانۍ دي. دِ دوی جسمونۀ ډېر لطیف او شفاف دي چې مړه شي ژر ورک کیږي. پیریان ډېر ژر پۀ غوسۀ کیږي؛ پۀ دوی کې ځینې دِ نرم مزاج والۀ هم شتۀ. دوی کولي شي چې لۀ 500 کالونو څخه تر 1000 کالونو پورې ژوند وکړي. هر پیری یو بچی نړۍ تۀ راوړي، دوی انسانانو تۀ دِ ړاندو خطاب کوي.

د پیریانو شتون په قران ثابت دی《سورت جن 14/اعراف 27》

عكسي از قاضي محكمه اي شهر كابل، دوره حكومت اي حبيب الله كلكاني مشهور به بچه اي ((سقو))

عكسي از قاضي محكمه اي شهر كابل، دوره حكومت اي حبيب الله كلكاني مشهور به بچه اي ((( سقو)) براي معلومات مختصر به شما عزيزان در اين ايام مرگ و زندگي يك انسان به دست همين قاضي بود كه مي توانست با يك مهر و يا امضا إنساني را غرغره كند بعد از نابودي حبيب الله كلكاني دولت شاهي افغانستان با ايجاد قانوني محكمه اي استيناف و محكمه اي تميز يا قوه اي سه گانه اي قضا فيصله اين قاضيان را تا ختم محكمه اي ٣ گانه منتظر مي گذاشت۰

خانم کوفی!

همین اکنون خواهر ات در شهر کابل تحت حاکمیت امارت زندگی مینماید. و گاه ناگاه در موتر لندکروزر همرا با بادیگاردها گشت و گذار میکند ولی تا حال بمرگ تدریجی فوت نکرده.

جرایم سازمان یافته نه تنها در افغانستان بلکه در پیشرفته ترین ممالک جهان قابل جلوگیری و مهار نیست. در همین سه یا چهار روز قبل در شهر ده ملیونی کابل یک واقعه ناشی از مرگ به اثر سکته مغزی بوقوع پیوسته مگر مسولیت این واقعه هم باید بدوش مسولین امارت اسلامی باشد یا به عبارت دیگر هرکی بمرگ خودی یا طبعی از این دنیا رخت می بندد طیق تبلیغ رسانه ی وسیع که از جانب چند دختر خانم فاسد بشمول فوزیه کوفی این قاچاقبر براه انداخته شده باید مسول آن امارت اسلامی باشد ؟

سرور جویا شاعر و آزادیخواه

غلام سرورجویا دومین مدیرمسئول روزنامه انیس ؛ بعد ازمحی الدین انیس، شاعر و نویسنده و یکی از مبارزان مشـهور ضد استبداد و استعمارغلام سرورجویا دومین کسی بود که مسئولیت روزنامه انیس را عهده دارشد و با مضامین و مقالات ارزشمندش چرخ های آن نشریه را به حرکت درآورد. مرورى كوتاهی داریم بر زندگینامه پرماجرا و شگفت انگیز این مرد فضل و کمال ومظهراستواری و پایمردی و شرف و آزادگی . سرورجویا یکی ازچهره های درخشان ادبی و سیاسی کشور است، او درسال ۱۲۷۷ خورشیدی درشهرکابل متولد و پس از اتمام تحصیلات، با پدرخود میرزا غلام حسین خان سررشته دار( اعتمادالدّوله )، بحیث کاتب آغازبکار کرد.

‏اقتصادی زیرئ، مـس عـینک وضاحت د قرارداد بشپړ وضاحت او اوسنی حالت

اصلي قرارداد: قرارداد د ۳۰ کلونو لپاره لاسلیک شوی و، خو د امنیتي ستونزو، د زیربنا نشتوالي (لکه اورګاډي پټلۍ او برېښناکوټ)، او په سیمه کې د لرغونو بودايي اثارو د شتون له امله یې عملي کار نه و پیل شوی.

د اسلامي امارت ونډه: اسلامي امارت شرکت ته ډاډ ورکړی چې امنیت به یې ټینګ کړي او ټولې اړینې اسانتیاوې به برابرې کړي. دوی په دې وروستیو کې د شرکت سره د خبرو وروسته د قرارداد موده د نورو ۱۵ کلونو لپاره غځولې ده، چې ټولټال موده ۴۵ کلونو ته رسېږي.

د لرغونو اثارو خوندیتوب: د قرارداد یوه اساسي برخه د لرغونو اثارو ساتنه ده. د کلتور وزارت او د آغا خان باور بنسټ (AKTC) په ګډه د دې اثارو د کیندلو او ملي موزیم ته د لېږدولو چارې پرمخ وړي، څو کان کیندنه په خوندي ډول پیل شي.

درنو دوستانو راسی يو اوبل سره وزغمو !

تاريخ ثابته کړې ژوندی اوپرمخ تللی ولسونه خپل شخصيتونه په ژوندو نی نازوی اوهڅوی .

ما څوځله دې ټکي ته اشاره کړې چې : زموږ یوه لويه بدبختي داده چې دخپل ليکوال،شاعر،اديب اوعلمی شخصيت په ژوندليک نه يوخبر اودا راته معلومه نده چې دغه شخص چې اوس موږ او تاسو ورته درنا وی لرو تردغه مقامه څنگه راورسيد؟ له ماشوم توب نه تردغه وخته يې ژوند څنگه تېرسوی .

دمرحوم بينوا صاحب یې کور ودان چې دهيواد يو زيات شمېر ليکوال یې په خپل عالی اوتاريخي اثراوسنی ليکوال کي هيوادوالوته وروپېژندل،چې له بده مرغه اوس یې ديوزيات شمېرځاي تش اوخالی دي.

کله چي د هېلن په نوم زړه ښځه محکمې ته ننوتله، ټول حاضرین چوپ سول

هغې ۹۱ کاله عمر درلود، کمزورې وه او د روغتون کالي یې اغوستي وه، لاسونه یې تړل سوي وه او لړزېدل.

قاضي د هغې دوسیه وکتل او په دوسیه کي لیکلي وه: "درمـــــــــل غــــــــــــلا کـــــــول."

بیا یې هېلن ته وکتل او د هغې په لیدو یي زړه نرم سو.

هېلن او د هغې مېړه جورج ۶۵ کاله یو ځای ژوند کړی وو. هېلن هر سهار د مېړه د زړه د ناروغۍ ۱۲ ګولۍ ورته تیارولې چي ناروغي یې کنټرول کړي.

خو یو ځل یې د بیمې پیسې په وخت ورنه کړې؛ نو د دوا بیه له ۵۰ ډالرو څخه ۹۴۰ ډالرو ته لوړه سوه.

هېلن نه سوه کولای دونده پیسې ورکړي، نو دوا یې وانخیسته او کور ته ولاړه.

ترامپ بن‌سلمان را از اتهام قتل خاشقجی مبرا دانست

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز سه‌شنبه در کاخ سفید با دفاعی کم‌سابقه از محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، ادعا کرد که او «هیچ اطلاعی» از قتل جمال خاشقجی در سال ۲۰۱۸ نداشته است؛ ادعایی که عملاً با ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا در تضاد قرار می‌گیرد.

این موضوع در حالی دوباره به کانون توجه بازگشته که بن‌سلمان، حاکم عربستان، پس از بیش از هفت سال برای نخستین‌بار وارد کاخ سفید شده تا چهره سیاسی‌اش را که با قتل خاشقجی آسیب دیده بود، ترمیم کند.

خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی و ستون‌نویس واشنگتن‌پست، در سال ۲۰۱۸ در کنسولگری عربستان در استانبول به دست مأموران سعودی کشته شد.

پښتانه يو لوی قوم دی چه په جنوبي او مرکزي اسیا کي ژوند کوي

جمله شمير یي پنځه څلوېښت میلیونه ته رسیږي چي له هغې جملې نه یې ۱۶ میلیونه په افغانستان کي ژوند کوي . دافغانستان د نفوسو په پرتله یي شمېر له ۵۰ نه تر ۶۰ سلنه پوري رسیږي. (دقیقه احصائیه مالومه نه ده.)

د پښتنو د استوګني سیمي :

د پښتنو زيات شمیر تقريباً ۲۶ ميليونه د پاکستان په خيبر پښتونخوا او بلوچستان کي ژوند کوي . د پښتنو کلتوري او ژبني شريکي سیمي »پښتونخوا« په۱۸۹۳کی د انګريز دمستعمرې د سياست له مخي ویشل شوي چه دغه د وېش ليکی ته د »ډورند کرښه« وايي . يو لږ شمير پښتانه په استرالیا ، افريقا او جنوبی امريکا کي ژوند کوي . په تيرو درې لسیزو کي د افغانستان د کورنۍ جګړو له امله زیات افغانان اروپا ، امريکا او استرالیا ته مهاجر شول . اوس په انګلستان کی۸۸۰۰۰کورنۍ ، په المان کي۱۰۰۰۰۰کورنۍ اوپه فرانسه کي۵۰۰۰۰کورنۍ ژوند کوي .

افغان او افغانستان

بسم الله الرحمن الرحیم

د افغان کلمه چې اوس د افغانستان د ټولو خلکو ملي نوم دی او د اسیا په زړه کې یې تر ټولو تاریخي، اقتصادي او اجتماعي شرایطو لاندې یو نه بیلېدونکی واحد جوړ کړی – داسې نوم دی چې لږ تر لږه یو زر اووه سوه (۱۷۰۰) کلن تاریخي لرغونتوب او ملي اصالت لري.

په افغانستان کې دننه او دباندې ځینې کسان فکر کوي چې دا نومونه د احمدشاه ابدالي په لاس د افغاني دولت تر بیا جوړولو وروسته په اتلسمه پېړۍ کې رامینځ ته شوي او زموږ هغه هېوادوال چې له تاریخي پېښو نه خبر نه دي، تل له ما نه پوښتي چې ایا دا نومونه لرغونی تاریخ لري کنه؟ نو ځکه لیکنه کې په ډېر لنډیز سره د خپل ملي تاریخ دا موضوع درنو لوستونکو ته وړاندې کوم.

محمد حلیم فدایی، والی پیشین، افشا کرده است

که سند جنجالی «باردر منجمنت» در زمان حکومت کرزی توسط رحمت‌الله نبیل تهیه شده بود.

فدایی در یادداشتی در فیسبوک نوشته است که به‌گفته‌ی یک دیپلمات سابق، پیش‌نویس این سند را نبیل خود تهیه کرده و سپس از طریق معاونش، جنرال حسام‌الدین، برای تأیید پیش برده است؛ اقدامی که بعدها از سوی اشرف‌غنی «خارج از صلاحیت و خلاف منافع ملی» توصیف شد. با وجود این، نبیل هنگام استجواب در پارلمان وجود چنین سندی را انکار کرده بود.

به‌گفته‌ی فدایی، نبیل در سفر سال ۲۰۱۵ هیئت افغانستان به اسلام‌آباد با انتقاد تند رئیس وقت آی‌اس‌آی روبه‌رو شد؛ رئیس آی‌اس‌آی به او گفته بود که طرح و پیشنهاد امضای این سند از سوی خود او ارائه شده بود، اما بعداً همان سند را به بحران رسانه‌ای تبدیل کرده است.

سوگ‌نامه برای دختر افغان؛ فرخنده‌ی نامراد

نویسنده: شهبانو نوری

ما زنان افغانستان از میان تاریکی سخن می‌گوییم.

این کلمات را به عنوان زنی می‌نویسم که در سرزمینی رشد کرده است که در آن زن بودن همیشه باری بر دوش بوده است؛ اما هرگز مانند امروز، هرگز مانند دوران حکومت طالبان، این بار تا این اندازه سنگین، خفه‌کننده و بی‌رحمانه نبوده است. اکنون در افغانستان، زن بودن نه هویت است، نه افتخار و نه حق؛ بلکه اتهامی است با مجازات از پیش تعیین شده. این مجازات از محرومیت از آموزش آغاز می‌شود و تا مرگ‌های خاموش و مرموز ادامه می‌یابد.

طالبان حکومت خود را با حذف زن آغاز کردند. نخست دروازه‌های مکاتب را بستند، سپس دانشگاه‌ها را خاموش کردند، بعد زنان را از کار، از جامعه و از خیابان راندند. گویی می‌خواستند زن را نه فقط از آینده، بلکه از حافظهٔ جمعی نیز پاک کنند. در این چهار سال، زنان افغانستان قربانی نظامی سیاسی و تفکری ریشه‌دار شده‌اند؛ تفکری که زن را ملکیت می‌داند، نه انسان.

حادثه تلخ و ناگوار

برید جنرال عبدالمنیر خان (پیلوت) کی بود؟

ماجرای نشست طیاره جیت میگ ۲۱ در میدان هوایی پاره چنار چه گونه اتفاق افتاد؟

نشست طیاره جیت میگ ۲۱ قصدی بود یا مجبوری؟

آیا خود و ‌مال ملت را تسلیم دشمن نمودند؟

بخش نخست

این سوال هایی است که تا حال در ذهن اکثر افسران محترم قوای هوایی باقی مانده و تا حال این معما یا ماجرا بی جواب مانده است.

این بار خواستم یاد ها و خاطرات و گفته های ناگفته از زبان خود جناب محترم جنرال صاحب عبدالمنیر خان هواباز محبوب، شجاع، قهرمان و وطندوست را به تحریر آورده با شما دوستان محترم و ارجمند شریک سازم، قضاوت به دست شماست.

دا څهرې دوياړلو اوستايلو دي!

نن تاسو ته داسې یو افغان ليکوال، ژباړونکی، ژورناليست او هڅاند سيا ستوال درپېژنم چې تاسو ټول یې له نامه اودرانه شخصیت سره پوره آشنا اوبلدد یاست .

زموږ یوه لويه بدبختي داده چې دخپل ليکوال،شاعر ،اديب اوعلمی شخصيت په ژوند ليک نه يو خبر اودا راته معلومه نده چې دغه شخص چې اوس موږ اوتاسو ورته درناوی لرو تردغه ځايه څنگه راورسيد؟ له ماشوم توب نه تردغه وخته يې ژوند څنگه تېرسوی .

دمرحوم بينوا صاحب یې کور ودان چې دهيواد يوزيات شمېر ليکوال یې په خپل عالی اوتاريخي اثر اوسنی ليکوال کي هيوادوالوته وروپېژندل ،چې له بده مرغه اوس یې ديوزيات شمېر ځاي تش دي .

قتل صحرائی غلام نبى چرخی و عواقب آن برای نادر غدار و خانواده وی؟

نبشته ئ از قلم عبدالحميد

بخت غلام نبى چرخی زمانی گشت که به تعهد نادر بالای قرآن که از طریق شاه ولیخان به وی تقدیم گشت، باور کرد. وی عزم را جزم کرد تا بکابل رفته و با نادر خان در مورد آینده اوغانستان وارد افهام و تفاهم سازنده گردد.

غلام نبى خان چرخی در ماه اکتوبر ۱۹۳۲م وارد کابل گشت. اعضای کوردیپلماتیک خارجی که شاهد اولین دیدار وی با نادر بود، وضعیت را سخت متشنج یافتند. بعد از تماس های پشت پرده بین چرخی و نادر، گمان ها به یقین مبدل گشت که نادر قصد انتقال قدرت به هیچ کسى را ندارد و بهر قیمتى شده خود را بحیث شاه بالای اوغانستان تحمیل می دارد.

پښتنی قبیلی

پښتانه يو لوی قوم دی چه په جنوبي او مرکزي اسیا کي ژوند کوي . جمله شمير یي پنځه څلوېښت میلیونه ته رسیږي چي له هغې جملې نه یې ۱۶ میلیونه په افغانستان کي ژوند کوي . دافغانستان د نفوسو په پرتله یي شمېر له ۵۰ نه تر ۶۰ سلنه پوري رسیږي . (دقیقه احصائیه مالومه نه ده .)

د پښتنو د استوګني سیمي :

د پښتنو زيات شمیر تقريباً ۲۶ ميليونه د پاکستان په خيبر پښتونخوا او بلوچستان کي ژوند کوي . د پښتنو کلتوري او ژبني شريکي سیمي »پښتونخوا« په۱۸۹۳کی د انګريز دمستعمرې د سياست له مخي ویشل شوي چه دغه د وېش ليکی ته د »ډورند کرښه« وايي . يو لږ شمير پښتانه په استرالیا ، افريقا او جنوبی امريکا کي ژوند کوي . په تيرو درې لسیزو کي د افغانستان د کورنۍ جګړو له امله زیات افغانان اروپا ، امريکا او استرالیا ته مهاجر شول . اوس په انګلستان کی۸۸۰۰۰کورنۍ ، په المان کي۱۰۰۰۰۰کورنۍ اوپه فرانسه کي۵۰۰۰۰کورنۍ ژوند کوي .

د افغانستان د غرور او د عظمت دوره

ګرانو دوستانو !

دا دي د پروني وسله وال پوځ د شاهي د واکمني دوره له ښیه 1 انځور خداي بخښلي عبدالله خان یفتلي د صدارت مرستیال خداي بخښلي جنرال ارکانحرب سردار عبدالولي خداي بخښلي ستر جنرال ارکانحرب خان محمد خان د دفاع وزیر خداي بخښلي مارشال شاولي خان غازي خداي بخښلي عبدالهادي داوي د مشرانو جرګه ریس خداي بخښلي دګرجنرال ارکانحرب غلام فاروق خان لوي درستیز او خداي بخښلي دګرجنرال ارکانحرب عبدالرزاق خان میوند د حربي پوهنتون قوماندان یوه ښکلي او تاریخي انځور تاسو سره شریکوم .

د امیر شېر علي خان د واکمنۍ پیل !

امیر شېر علي خان د افغانستان يو له مهمو امیرانو څخه و. د ده واکمني په دوو پړاوونو ویشل شوې ده.

لومړی پړاو (۱۸۶۳ – ۱۸۶۶م)

کله چې د هغه پلار امیر دوست محمد خان وفات شو (۱۸۶۳م)، نو شېر علي خان د افغانستان نوی امیر شو.

د واکمنۍ له پیل سره سم یې د خپلو وروڼو (میرزا محمد عظیم خان، محمد افضل خان، او محمد اعظم خان) له طرفه له سختو مخالفتونو او کورنیو جګړو سره مخ شو.

د دغو کورنیو جګړو له امله د امیر واکمني کمزورې شوه او بالاخره په ۱۸۶۶م کې د لنډ وخت لپاره له واکه لرې شو.

د جمعیت ډلی مشر اوریس جمهور برها الدین ربانی ملی خیانت

د جمعیت ډلی مشر اوریس جمهور برها الدین ربانی دخپل څومیاشتینی حکومت په دوران کی ملی اوردو پر پاکستان وپلورله دحامدکرزی او اشرف غنی حکومتونو کی جمعیت ډلی ونډی غوښینی وی ددی جرات یی نشو کولی تر څو دربانی زوی چه دبهرنیو چارو وزیر وه ور څخه پوښتنه وکړی او خساره وغواړی مګر اوسنی حکومت دبیت المال دتر لاسه کولو لپاره باید جدی اقدام وکړی دربانی په هیواد او بهر له هیواده پوره شتمنی مو جوده دی.