قتل صحرائی غلام نبى چرخی و عواقب آن برای نادر غدار و خانواده وی؟

نبشته ئ از قلم عبدالحميد

بخت غلام نبى چرخی زمانی گشت که به تعهد نادر بالای قرآن که از طریق شاه ولیخان به وی تقدیم گشت، باور کرد. وی عزم را جزم کرد تا بکابل رفته و با نادر خان در مورد آینده اوغانستان وارد افهام و تفاهم سازنده گردد.

غلام نبى خان چرخی در ماه اکتوبر ۱۹۳۲م وارد کابل گشت. اعضای کوردیپلماتیک خارجی که شاهد اولین دیدار وی با نادر بود، وضعیت را سخت متشنج یافتند. بعد از تماس های پشت پرده بین چرخی و نادر، گمان ها به یقین مبدل گشت که نادر قصد انتقال قدرت به هیچ کسى را ندارد و بهر قیمتى شده خود را بحیث شاه بالای اوغانستان تحمیل می دارد.

نادر چرخی را در یک موقف بی نهایت ناگوار قرار داد که قبولی پیشنهاد نادر برای هر فرد باوجدان قابل پذیرش نبود. نادر از چرخی تقاضا کرد برای اینکه وی اجازه بازگشت به ترکیه را یابد باید رسماً وفاداری خویش نسبت به امان الله خان را ملغی اعلام و تعهد بسپارد که هرگز قصد دوباره امدن به اوغانستان را نکند و از ترکیه در مورد تحولات اوغانستان نظر ندهد!

همچنان نادر غرض تطمیع دو برادر دیگر غلام نبى، برای غلام جیلانی و غلام صدیق مقام سفارت در جاپان و جرمنى را پیشنهاد کرد. نادر اخطار داد اگر این دو از قبولی این پیشنهاد سرباز زنند، انتظار سرنوشت ساز در مورد بقای خویش را باید بکشند.

برای غلام نبى یک هفته مهلت داده شد تا در مورد پیشنهاد نادر پاسخ ارائه کند. بتاریخ ۸ نومبر ۱۹۳۲م، گارد محافظ نادری وارد منزل خانواده چرخی گردیده و برای غلام نبى و یکی از برادرانش دستور داده شد تا خود را آماده ملاقات سرنوشت ساز با شخص نادر سازند. وقتى ایشان با نادر مواجه گشتند، نادر اسنادی را از جیب کشیده و برای غلام نبى بحیث ثبوت نشان داده و او را متهم به دست داشتن در شورش های گردیز کرد.

غلام نبى چرخی بدون تقیه اتهامات وارده را رد کرده و باکمال شهامت نادر را متهم به خیانت و قول شکنى و غداری کرد. نادر برای محافظین خویش دستور داد که با حمله بر غلام نبى از طریق قنداق و برچه، وی را بسزای اعمالش برسانند. همزمان لیست حدود بیش از صد تن اقارب و اعضا و همکاران خاندانی چرخی که از قبل آماده شده بود، تسلیم محافظین شخص نادر گردیده و گرفتاری و توقیف شان را صادر کرد.

بعد از قتل غلام نبى چرخی برای موجه جلوه دادن محاکمه و قتل صحرائی چرخی، نادر یک سلسله اسناد جعلی را تحویل مطبوعات داد که جرم چرخی را در خیانت نسبت به شخص خودش به بهانه اوغانستان و مملکت ثابت می کرد.