داكتر محمداشرف غنی احمدزَی

داكتر محمداشرف غنی احمدزَی (۱۳۲۸ در ولایت لوگر) سیاستمدار اهل افغانستان است که در دو انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ و ۱۳۹۳ کاندیدا بود و از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۴ به عنوان وزیر مالیه افغانستان در دولت حامد کرزی بود. اشرف غنی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ افغانستان در رتبه چهارم قرار گرفت و در انتخابات ۱۳۹۳ با ۳۷٫۶ درصد آراء در رتبه دوم قرار دارد و با عبدالله عبدالله در دور دوم این انتخابات به رقابت خواهد پرداخت.

در سال ۲۰۱۰ مجله فارن پالیسی اشرف غنی را در فهرست یکصد متفکر سال جهان قرار داده و ماهنامه پروسپکت نیز در سال ۲۰۱۳ وی را در رتبه دوم فهرست متفکران دنیا قرار داد.اشرف غنی از پشتون‌ های قبیلهٔ احمدزی است. وی در ماه ثور ۱۳۲۸ در ولایت لوگر در جنوب کابل به دنیا آمد. پدرش شاه‌پسند نام داشت و بنا بر برخی گزارش‌ها در جوانی کارمند یک شرکت حمل‌ونقل در کابل بود و در دهه ۱۹۸۰ کار حمل‌ونقل را با تعدادی کامیون در پاکستان ادامه می‌داد. مادرش کوکبه (ملقب به ضیاگل) نام داشت و دختر احمدعلی لودین (لودین یکی از اقوام پشتون در افغانستان است که اکثر در لوگر و شرق افغانستان اقامت دارند تعدادی نیز در مناطق جنوب غربی و هرات نیز مسکن گزین شده‌اند و به زبان فارسی تکلم می‌کنند) بود.

وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در کابل گذراند و برای تحصیلات دانشگاهی به لبنان رفته و در دانشگاه امریکایی بیروت ادامه تحصیل داد و در همانجا با رولا همسر آینده‌اش آشنا شد و با این دختر لبنانی ازدواج کرد.
وی در سال ۱۹۷۷ برای تدریس در رشته مردم‌شناسی به افغانستان بازگشت اما پس از قبولی در یک بورسیه تحصیلی برای ادامه تحصیل به دانشگاه کلمبیا در نیویورک رفت اما یک سال بعد در پی به قدرت رسیدن حزب دمکراتیک خلق در افغانستان بسیاری از اعضای خانواده او به زندان افتادند. غنی در آمریکا ماندگار شد و مدرک دکترای خود را در رشته مردم‌شناسی فرهنگی را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد. رساله دکترای وی «تولید و تسلط: افغانستان، ۱۹۰۱-۱۷۴۷ نام داشت. دو فرزند غنی و رولا با نام‌های مریم و طارق در آمریکا به دنیا آمده‌اند و در نتیجه تمام آنها شهروند آمریکا نیز محسوب می‌شوند.
داكتراشرف غنی احمدزى پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۹۸۳ برای تدریس در دانشگاه برکلی کالیفرنیا دعوت شد و از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۱ مدرس دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا بود و در این دوره معمولاً به عنوان کارشناس در برنامه‌های بخش فارسی و پشتوی رادیو بی‌بی‌سی حضور پیدا می‌کرد. وی از سال ۱۹۹۱ به عنوان مردم‌شناس راهنما به کار در بانک جهانی مشغول شد. کار او مشاوره در مورد ابعاد انسانی برنامه‌های اقتصادی بود و در برنامه‌های بانک جهانی در آسیای شرقی، جنوب آسیا، روسیه، چین و هند شرکت داشت.
داكتر اشرف غنی پس از حادثه ۱۱ سپتامبر در سال ۲۰۰۱ کار در بانک جهانی را رها کرد و به همکاری با شبکه‌های خبری و روزنامه‌های مختلف پرداخت. وی در سال ۲۰۰۲ به عنوان مشاور ویژه اخضر ابراهیمی نماینده مخصوص دبیرکل سازمان ملل در امور افغانستان انتخاب شد. مهمترین فعالیت وی در این پست همکاری در طراحی، مذاکرات و اجرای موافقتنامه بن بود که یک نقشه راه برای تعیین دولت جدید افغانستان پس از سقوط طالبان مشخص می‌کرد.
داكتر غنی از دسامبر ۲۰۰۱ به افغانستان بازگشت و در ۱ فبرورى۲۰۰۲ به عنوان مشاور ارشد حامد کرزی رئیس‌جمهور افغانستان، وزیر مالیه افغانستان و رئیس اداره هماهنگ‌کننده کمکهای بین‌المللی به افغانستان انتخاب شد. وی از سال ۲۰۰۴ از حضور دولت اجتناب کرد و به عنوان رئیس دانشگاه کابل انتخاب شد.

داكترغنی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ شرکت کرده و با کسب ۳٪ آراء پس از حامد کرزی، عبدالله عبدالله و رمضان بشردوست در رتبه چهارم قرار گرفت. داكتر اشرف غنی در دور دوم ریاست جمهوری حامد کرزی مسئول برنامه انتقال مسئولیت امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای داخلی شد.
داكتر اشرف غنی در سال ۱۳۹۳ برای دومین بار در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کرد.