تلفون در شهر کابل؛ از نخستین تماس‌ها تا گسترش شبکه شهری

تاریخ استفاده از تلفون در کابل، بازتابی از روند تدریجی مدرن‌شدن ارتباطات در افغانستان است؛ روندی که از تماس‌های محدود میان رجال سیاسی آغاز شد و به ایجاد شبکه‌های گستردهٔ شهری انجامید.

نخستین مخابرهٔ تلفونی در کابل در سال ۱۳۱۷ خورشیدی صورت گرفت. این تماس میان منزل سردار حبیب‌الله خان—واقع در عمارت ریاست اعیان قدیمه—و منزل سردار نصرالله خان در زین‌العمارت قدیمه برقرار شد. این رویداد، نقطهٔ آغاز کاربرد عملی تلفون در پایتخت به‌شمار می‌رود.

پیش از آن، در سال‌های هفتم و هشتم حکومت دورهٔ سراجیه، یک لین تلفون از کابل تا جلال‌آباد نصب شده بود و سپس این خط از جلال‌آباد تا پغمان امتداد یافت. این خطوط ابتدایی، نخستین تلاش‌ها برای ایجاد ارتباطات تلفونی میان شهرها و مناطق مهم کشور بود.

مرحوم ډګر جنرال، فرقه مشر خواجه فیض محمد خان عباسي

مرحوم ډګر جنرال، فرقه مشر خواجه فیض محمد خان عباسي (کلنګاری)، د خواجه نواب خان زوی او د خواجه ګلزار خان لمسی و، چې د عباسیانو له کورنۍ سره تړاو درلود. فیض محمد خان د ظاهر شاه د دورې له مهمو شخصیتونو څخه شمېرل کېده.

هغه د لوګر ولایت د کلنګار په سیمه کې زېږېدلی و او د هېواد په جنوبي سیمو کې یې د اوږدې مودې لپاره د قدر وړ او اغېزمن خدمات ترسره کړي دي. د ده د واکمنۍ پر مهال په جنوبي ولایتونو کې مکتبونه، روغتونونه، سړکونه او د ژوند ډېر بنسټیز اسانتیاوې جوړې شوې، چې دغه سیمې یې نږدې نیمه ښاري بڼه خپله کړه.

پسرلی؛ د کار، هڅو او سمسورتیا موسم

شېرمحمدامیني ستانکزی

پسرلی د کال د طبیعت له ټولو ښکلی او زرغون موسم دی، چې په دې وخت کې ځمکه له یوې مودې ځنډ وروسته بېرته راویښېږي او په ځمکو، بېدیاوو او دښتو کې کښتونه، بوټې، ونې او رنګا رنګ ګلونه زرغونېږي او وده پیلوي. د همدې موسم په راتګ سره طبیعت نوې سا اخلي او چاپېریال له تازه هوا او خوږو منظرو څخه ډکېږي.

په دې نغمه‌ییز موسم (پسرلي) کې د مرغانو خواږه او جادویي غږونه فضا ته ځانګړی خوند وربښي او د انسان روان ته سکون ورکوي. پسرلی یوازې د طبیعت د ښکلا موسم نه دی؛ بلکې د انسانانو لپاره د کار، هڅو او د نويو هیلو د پیل نښه هم بلل کېږي.

د روغتونونو په نښه کول د جګړې قانون ماتونه ګڼل کېږي

د روغتونونو په نښه کول د جګړې قانون ماتونه ګڼل کېږي، د روغتیا نړیوال سازمان مشر خبرداری ورکوي

د روغتیا نړیوال سازمان مشر ډاکټر تیدروس ادهانوم ګیبریسوس ویلي چې د روغتونونو بمبارول یوازې یوه تېروتنه نه ده، بلکې دا یو څرګند جنګي جرم بلل کېږي.

هغه ټینګار کړی چې روغتیايي مرکزونه باید د جګړو پر مهال خوندي پاتې شي او په هېڅ ډول بریدونه پرې ونه شي.

نړیوال قوانین هم د ملکي تاسیساتو ساتنه لازمي ګڼي، په ځانګړي ډول هغه ځایونه چې د خلکو درملنه پکې کېږي.

ایا تاسو فکر کوئ چې نړیوال قوانین په داسې حالاتو کې پلي کېږي؟

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي، ریچارډ بېنېټ، د کابل د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون د پاکستان د هوايي برید د جدي او شفافې څېړنې غوښتنه کړې ده.

د راپورونو له مخې، نوموړي ټینګار کړی چې دا پېښه باید په بېړني، خپلواک او روښانه ډول وڅېړل شي او عاملین یې حساب ته راکاږل شي. هغه همداراز د قربانیانو او د هغوی د کورنیو لپاره د تاوان غوښتنه کړې ده.

د ځینو مدني فعالانو او ټولنیزو کاروونکو له لوري وړاندیز

د ځینو مدني فعالانو او ټولنیزو کاروونکو له لوري وړاندیز شوی چې د وروستیو پېښو د قربانیانو جسدونه دې په یوه پراخه او مشخصه میدان کې په منظم ډول قطار کړي او د کورنیو او نړیوالو رسنیو حضور ته دې زمینه برابره شي، څو د پېښې ابعاد په روښانه ډول نړیوالو ته وړاندې شي.

د یاد وړاندیز ملاتړ کوونکي ټینګار کوي چې د پېښو مستندول او رسنیز انعکاس کولای شي د نړیوالو پام جلب کړي او د احتمالي بشري سرغړونو په اړه پوښتنې راپورته کړي. دوی د پخوانیو ورته پېښو مثالونه هم یادوي چې د رسنیو پراخ پوښښ یې نړیوال غبرګونونه راپارولي وو.

UNAMA News

The Secretary-General strongly condemns the airstrike in Kabul, Afghanistan, on 16 March, which reportedly resulted in the death and injury of civilians at a hospital.

The Secretary-General recalls that under international humanitarian law, patients, medical personnel and medical facilities, including hospitals, must be respected and protected at all times. He calls for an independent and impartial investigation into the incident.

نامه‌ی یک معتاد به مادرش !

با خواندن این متن بخدا اشک هایم جاری شد

‎محمد حسین زرغون:

نامه‌ی یک معتاد به مادرش !

سلام مادر جان ،مادرک گلم ،مادرک شیرینم، میدانم ازینکه معتاد شده بودم خیلی آزارت دادیم ‌. و جگرخونت ساخته بودم . و هیچگاه از من نا امید نشده بودی.همیشه میگفتی روزی خوب می‌شوم و سر خانه و زندگیم برمیگردم .

مادرجان می خواهم برایت خوش خبری بدهم.

من صحتمند شدم وداکتران گفته اند که این عید خانه می‌روی و دیگر نیازبه بستری ندارم.

مادر جان این نامه را بخاطری برایت نوشتم که بعضی گپ ها را باید برایت پیش از آمدنم به خانه بگویم .

مادر جان به برادر کلانم بگو که دگه مرا پودری نگویند .

به خواهرانم بگو که دگه از وجود من شرمنده نباشند .

ممنون مقصودی

ممنون مقصودی در سال ۱۳۴۵ خورشیدی در کابل متولد شد. تحصیلات ابتدایی خود را در مکتب محلی و سپس در لیسه ابن‌سینا کابل به پایان رساند. پس از فراغت از صنف دوازدهم، مدتی در ارتش ملی خدمت کرد و سپس وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه کابل شد. علاقه‌اش به هنر از طریق خواهرش، سایمه مقصودی (بازیگر تئاتر)، شکل گرفت.

نخستین تجربه هنری او در سریال کمدی «د کوندی زوی» بود؛ جایی که در نقش یک روستایی ساده به نام «شادگل» ظاهر شد. این نقش به سرعت محبوب شد و نام «شادگل» ورد زبان مردم افغانستان گردید.

(( د افغانستان د غرور او د عظمت دوره ))

ګرانو دوستانو !

دا دي د ګران هیواد افغانستان د پروني وسله وال پوځ د شاهي د واکمني دوره د تل پاتي څیري د پیږندي په لړ د یو رښتني خدمتدګار او اتل پوځي انځور او لنده پیژندنه (بیوگرافی) تاسو درنو عزیزانو سره شریکوم

این فرزند صدیق افغان شادروان تورن جنرال ارکانحرب سید صالح خان میباشد.

شادروان جنرال صاحب سید صالح خان در یک فامیل متدین در ولایت کنر دیده به جهان گشوده است.

بعد از تعلیمات اپتدایی شامل حربی ښونځي و بعد از اتمام حربي ښونځي شامل حربی پوهنتون گردید و بعد از ختم حربی پوهنتون شامل صفوف اردوی قوای مسلح دیروز افغانستان حاکمیت شاهی گردید.

شادروان جنرال صاحب سید صالح خان تحصیلات ارکانحربی را در کشور ترکبه به اتمام رسانیده است.

آنچه باید یک مسلمان افغان بداند

قسمت پانزدهم: امر به معروف و نهی از منکر

فریاد حق در معرکه دفاع از وطن عزیز مان !

دشمنان افغانستان از دامان استعمار زاییده شده‌اند؛ اما حقیقتی تلخ‌تر از این نیز وجود دارد:

اگر دشمن مسلمان، خود مسلمان نبود، امروز مسلمانان بر سراسر جهان حکومت می‌کردند.

زخم ما تنها از بیرون نیست؛ از درون است.

آن‌گاه که شمشیر در دست بیگانه نیست، بلکه در سکوت و بی‌تفاوتی خودی‌ها پنهان شده است.

امروز، در شرایط دشوار کشور عزیز ما افغانستان، پرسشی بزرگ در برابر رهبران محترم جهاد و نسل‌های اول، دوم و سوم آنان قرار دارد, چرا اینها خاموش هستند در برابر تجاوزات دشمنان افغانستان ؟

اینها چرا خاموش هستند ؟‌.

معاهدهٔ گندمک؛

نقطهٔ سقوط استقلال افغانستان روایتی از یک توافق تحمیلی و پیامدهای ماندگار آن

معاهدهٔ گندمک، امضاشده در ۲۶ می ۱۸۷۹، یکی از سرنوشت‌سازترین و مناقشه‌برانگیزترین اسناد تاریخ افغانستان به‌شمار می‌رود؛ توافقی که در اوج رقابت امپراتوری بریتانیا و روسیهٔ تزاری، استقلال سیاست خارجی افغانستان را عملاً از میان برد و مسیر تحولات سیاسی کشور را برای دهه‌ها تغییر داد. این معاهده در شرایطی میان امیر محمد یعقوب خان و نمایندهٔ بریتانیا، سر لوئیس کاوگنری، امضا شد که افغانستان زیر فشار نظامی مستقیم قرار داشت و دولت مرکزی در ضعیف‌ترین وضعیت خود بود.

تپه نارنج؛

لایه‌های پنهان تاریخ بودایی و کوشانیان کابل

در جنوب‌شرقی شهر کابل و در فاصله‌ای کمتر از یک کیلومتر از بالاحصار تاریخی، تپه‌ای قرار دارد که قرن‌ها تاریخ را در دل خود نهفته است؛ «تپه نارنج»، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی پایتخت که روایت‌گر پیوند دوره‌های گوناگون تمدنی در این سرزمین است.

به گفته مسئولان ریاست باستان‌شناسی افغانستان، تپه نارنج در عقب کوه زنبورک‌شاه موقعیت دارد و در مجموع یک مجموعه مذهبی را در بر می‌گیرد که هسته اصلی آن یک معبد بودایی است. سلطان مسعود مرادی، آمر دیپارتمنت ترمیم آثار، می‌گوید این محوطه نه تنها به یک دوره خاص محدود نمی‌شود، بلکه نشانه‌هایی از دوره‌های کوشانی، یفتلی، کابل‌شاهان و حتی دوره اسلامی، به‌ویژه زمان صفاریان، در آن دیده می‌شود.

له روژې مبارکې میاشتې څنګه ګټه واخلو!؟

شېرمحمدامیني ستانکزی

روژه د رحمتونو، مغفرتونو او د دوزخ له اوره د خلاصون میاشت ده، په دې لویه میاشت کې د نیکیو اجر څو برابره زیاتېږي، د الله تعالی د بندګانو دعاګانې قبلیږي، د جنت دروازې پرانیستل کېږي او لوی لوی شیطانان تړل کیږي. نو ځکه دا میاشت د هر مسلمان لپاره د عبادتونو، د نیکو کړنو او په ځان کې د بدلون او سمون راوستلو زرین فرصت بلل کېږي.

که څوک یوازې له خوړو او څښاکه ځان وساتي؛ خو خپله ژبه، سترګې، لاسونه او پښې یې له ګناهونو ډکې وي، نو د روژې اصلي موخه نه شي پوره کېدای. ځکه واقعي روژه هغه ده، چې یو څوک خپل ټول وجود کنټرول کړي او له هر ډول ناروا کړنو څخه ځان وژغوري.

پایان شرم‌گین اعراب عیاش در تکیه بر خس‌های لرزان آمریکا بی اثری پای‌گاه‌های آمریکا در جهان

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان

بخش نخست:

شاید بیش از نیم‌قرن‌ست که غول‌های اقتصادی در کشورهای عربستان، امارات، کویت، بحرین و چندین کشور دگر عرب خلیج فارس، پای‌گاه‌های پرهزینه‌ی آمریکا را پذیرفته اند ‌و از ناتوانی،‌ میزبان یک قلدری شدند که در نخستین رویا‌رویی نظامی، حتا یک فیر تفنگ‌ پلاستیکی هم به دفاع از خود کرده نه توانست. آمریکا در این نیم قرن مانند جوک،‌ خون‌های اقتصادی اعراب را مکیدند. از هزینه‌‌های سنگین‌ حضور تا عقد قراردادهای خرید اسلحه‌ی چندین میلیاردی چند مرتبه‌یی با آمریکا. پرداخت رشوه‌های میلیاردی به مقامات آمریکایی زیر نام و عنوان تحفه‌ی میزبان به ویژه در دو نوبت ریاست جمهوری ترامپ که حتا به ایوانکا ترامپ صدها میلیون‌ دلار تحفه دادند. کمر اقتصاد این کشور را ناشکسته، نیم‌جان ساخت.

الماس کوه نور؛

از هند تا کابل، از لاهور تا لندن

الماس کوه نور یکی از مشهورترین جواهرات تاریخ است؛ سنگی که مسیر آن از معادن جنوب هند آغاز شد و در میان امپراتوری‌های منطقه دست‌به‌دست شد تا سرانجام در میانهٔ قرن نوزدهم به جواهرات سلطنتی بریتانیا راه یافت. روایت این الماس، داستانی از جنگ، غنیمت، فروپاشی دولت‌ها و قدرت‌گیری استعمار است. منابع معتبر تأکید می‌کنند که هرچند منشأ کوه نور هند است، اما افغانستان یکی از مهم‌ترین ایستگاه‌های تاریخی آن بوده است.

ورود کوه نور به افغانستان؛ از نادرشاه تا درانی‌ها

ویاړلو افغانانو !!

الحمدلله نن افغانان د هیواد په ګوډ ګوډ کی دپکستان دتیری او هوایی بریدونو په وړاندی او دخپلو سرتیرو په پلوی کی سترستر لاریونونه را وتلی وه، دوی د پکستاني پوځي رژيم د بمبارد خلاف غږونه پورته کړل او تیاری یی وښدله چی دجګړی لپاره کرښی ته لاړی همدارنګه اسلامی امارت له مشرانونه یی دتګ اجازه وغوښتله.

پرګران هیواد او ولس د ننګ په ویاړ !

موږ هیڅکله جنګ نه غواړو، دجګړی په تباهی تر بل ولسه ډیر پوهیږو، ځکه د۴۸ کاله دوه یرغلونه او جګړو نه سخت ستړی یو، دردونه شهیدان کوڼدی یتیمانو نه مو هیواد ډک دی هدیری مو تر غرو ورسیدلی

که یو هیواد مو خاوره یرغل یا ورباندی تیری وکړی، دالله عزوجل ډیر شکر دی چی افغان ولس یو میړنی او توریالی خلک دی تل د یو غښتلي ملت په توګه، دخپلې خاورې څخه د سرښندنو په بدل یی دفاع کړې.

د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وژنې په پلان

یو پاکستانی سړی چې په متحده ایالاتو کې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وژنې په پلان تورن شوی و، د چهارشنبې په ورځ په محکمه کې وویل چې هغه خپله په خپله د دې دسیسې د جوړولو لپاره کار نه دی کړی، بلکې یوازې د ایران د اسلامي انقلابي ګارډ قول اردو د پلان یوه برخه کې ونډه درلوده.

د متحده ایالاتو د عدلیې وزارت تور لګولی چې دا کس هڅه کوله څو په امریکا کې نور خلک هم د دې پلان لپاره استخدام کړي، څو ټرمپ او نور امریکایي سیاستوال د واشنګټن لخوا د قول اردو د لوړ پوړي قوماندان قاسم سلیماني د وژنې په غچ کې په نښه کړي.

روزی استاد عبدالرب رسول سیاف قصه مینمود

روزی جناب استاد عبدالرب رسول سیاف ، یکی از رهبران مشهور نهضت اسلامی و رهبر جهادی قصه مینمود که در روز کودتا منحوس هفتم ثور ۱۳۵۷ خورشیدی که توسط حزب چپگرای دیموکراتیک خلق افغانستان به هدایت و‌حمایت مستقیم اتحاد شوروی سابق براه افتید ، ما زندانیان سیاسی در قلعه گرنیل محبس دهمزنگ کابل در حالیکه همه قربانی رژیم و‌نظام جمهوریت مرحوم سردار محمد داود خان بودیم ، هنگام نماز شام و عشا و‌تمام شب با اشک چشم و تضرع بدرگاه خداوند بزرگ دعا مینمودیم که یا الله تو محمد داود خان را و دولتش را سرنگون نساز و در مقابل کودتاچیان حزب کمونست دیمومراتیک خلق و دسایس شوروی ها تو داود خان را پیروز گردان یا الله !

اسدالله سروری از زندان رها شد: فرصتهای رسیدگی به جرایم جنگی در افغانستان کدام ها اند؟

ساری کووو ۱۵ حمل / وری ۱۳۹۶ 14 دقیقې

Home » راپورونه / گزارشها » حقونه او خپلواکي / حقوق و آزادیها » اسدالله سروری از زندان رها شد: فرصتهای رسیدگی به جرایم جنگی در افغانستان کدام ها اند؟

اسدالله سروری – یکی از مجرمینجنگی که در افغانستان محاکمه شده بود – از زندان رها شد.سروری بعد از کودتای نظامی علیه حکومت جمهوری داوود خان در هفت ثور ۱۳۵۷، رهبری سازمان استخبارات افغانستان “اگسا” را برعهده گرفت. وی به جرم ارتکاب شکنجه و کشتار خودسرانه هزاران توقیف شده و زندانی، محکوم شد. عدم شفافیت در چگونگی محاکمه وی و نیز توقیف ۱۳ ساله وی قبل از محاکمه و نیز نگهداشتن وی در زندان برای مدت سه و نیم سال اضافه تر از حکم نهایی محکمه علیه وی، ناتوانی دستگاه عدلی و قضایی افغانستان در رسیدگی به جرایم پیچیده جنگی را برملا ساخت. چنانچه احسان قانع و ساری کُوو تحلیل کرده اند، اهمیت بررسی ناتوانی دستگاه عدلی و قضایی افغانستان در رسیدگی به جرایم جنگی در حالی که محکمه بین المللی جزایی (۱) وضعیت افغانستان را زیر بررسی مقدماتی (۲) قرارداده است، بیشتر از پیش قابل توجه است.