جنگ‌های داخلی کابل در دهه هفتاد خورشیدی (۱۹۹۲-۱۹۹۶)

بر اساس منابع تاریخی و گزارش‌های نهادهای حقوق بشری بین‌المللی در مورد جنگ‌های داخلی کابل در دهه هفتاد خورشیدی (۱۹۹۲-۱۹۹۶)، دورانی که تحت ریاست جمهوری برهان‌الدین ربانی و فرماندهی نظامی احمد شاه مسعود بود، اقلیت‌های مذهبی از جمله هندوها و سیک‌های افغانستان با شرایط بسیار دشوار و فاجعه‌باری روبرو شدند.

بررسی فجایع علیه هندوها و سیک‌ها در دوران شورای نظار ؛

در دوران حاکمیت دولت مجاهدین به رهبری برهان‌الدین ربانی، شهر کابل به میدان جنگ گروه‌های مختلف تبدیل شد. در این میان، نیروهای تحت امر احمد شاه مسعود که کنترول بخش‌های وسیعی از پایتخت را بر عهده داشتند، بر اساس گزارش‌های متعدد، در نقض گسترده حقوق اقلیت‌های مذهبی دست داشتند.

غصب دارایی‌ها و خانه‌ها

در حالی که کابل در آتش جنگ می‌سوخت، محلات مسکونی و تجاری هندوها و سیک‌ها در مناطقی مانند «کارته پروان» و «شوربازار» هدف حملات سازمان‌یافته قرار گرفت. نیروهای وفادار به احمد شاه مسعود با استفاده از زور اسلحه، خانه‌های این شهروندان بی‌دفاع را غصب کرده و دارایی‌های زندگی‌شان را به یغما بردند. بسیاری از بازماندگان آن دوران شهادت می‌دهند که سربازان تحت فرمان احمد شاه مسعود با ورود به معابد (درمسال‌ها) و منازل شخصی، ساکنان را مجبور به ترک فوری خانه و کاشانه خود می‌کردند.

قتل‌عام و خشونت‌های هدفمند

گزارش‌های تاریخی حاکی از آن است که در دوره قدرت‌نمایی احمد شاه مسعود، امنیت جانی اقلیت‌ها به کلی از بین رفته بود. قتل‌های خودسرانه، شکنجه و توهین به مقدسات هندوها و سیک‌ها به امری رایج تبدیل شده بود. جنایت‌های صورت گرفته توسط جنگجویان تحت امر احمد شاه مسعود باعث شد که هزاران تن از پیروان این ادیان که قرن‌ها در افغانستان زندگی مسالمت‌آمیز داشتند، برای حفظ جان خود راهی هجرت اجباری شوند.

کوچ اجباری و نابودی هویت

سیاست‌های جنگی و عدم نظارت بر نیروها در ساختار نظامی احمد شاه مسعود منجر به بزرگترین موج مهاجرت اقلیت‌های مذهبی از افغانستان شد. غصب جایدادها و نبود عدالت در دستگاه قضایی ربانی باعث شد که این قشر تحصیل‌کرده و کاسب، تمام هستی خود را رها کرده و به کشورهای همسایه پناه ببرند. امروز، خالی بودن محلات قدیمی آن‌ها در کابل، سندی زنده بر جنایت‌هایی است که در زمان تسلط احمد شاه مسعود بر این شهر واقع شد.

> یادداشت: این وقایع بخشی از گزارش‌های سازمان‌هایی نظیر دیده‌بان حقوق بشر (Human Rights Watch) در مورد جنگ‌های داخلی کابل است که بر لزوم پاسخگویی فرماندهان وقت، از جمله احمد شاه مسعود، تأکید دارند.

جاوید جویا