سوم حوت ۱۳۵۸؛

یادبود یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر افغانستان

امروز، سوم حوت، سالروز رویدادی است که در تاریخ معاصر افغانستان با عنوان «واقعه سوم حوت ۱۳۵۸» یا «شب الله‌اکبر» شناخته می‌شود؛ رویدادی که حدود دو ماه پس از ورود نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان و در زمان حاکمیت ببرک کارمل رخ داد و بازتاب گسترده‌ای در تحولات سیاسی کشور بر جای گذاشت.

زمینه‌های شکل‌گیری قیام

پس از ورود نیروهای شوروی در زمستان ۱۳۵۸ و استقرار دولت جدید، فضای سیاسی و اجتماعی کابل با تنش‌های گسترده همراه بود. بر اساس روایت‌های تاریخی، در روزهای نخست ماه حوت زمزمه‌هایی از اعتصاب عمومی در کابل شنیده می‌شد. روزهای اول و دوم حوت شماری از شهروندان دست به اعتصاب زدند و شامگاه دوم حوت، گروه‌هایی از مردم بر بام خانه‌های خود رفتند و با سردادن شعار «الله‌اکبر» اعتراض خود را اعلام کردند.

حسن‌خان و پل حسن‌خان

(کرامت انسانی در نام‌هاست؛ حسن‌خان را با لقب نادرست یاد نکنیم)

در تاریخ شفاهی کابل، چهره‌هایی دیده می‌شوند که نام‌شان در مرز میان طنز و واقعیت ایستاده است. یکی از آنان حسن‌خان، افسر دوره‌ی عبدالرحمن خان است؛ شخصیتی که به سبب یک ماجرای اداری، لقب «گوساله» گرفت و همان لقب سال‌ها بعد در کنار نام پلی در پایتخت بر زبان‌ها جاری شد: پل حسن‌خان. این پل در بخش چهل‌ستون کابل موقعیت دارد و در همان حوزه، قلعه‌ای نیز به نام حسن‌خان یاد می‌شود.

افسر کهنه‌ کار و ترفیعی که متوقف ماند:

عذرخواهی؛ اثبات منزلت انسانی!

عکس العمل خشن و موهن وطنداران گرامی شورای نظار، در پیوند به فاجعهء افشار، ناامید کننده است. و نشان می دهد که فعلا فقط تفنگ و توپ و تانک در اختیار ندارند؛ ورنه با همان قساوت و نفرت و عصبانیت سه دهه قبل، بر قامت جامعهء هزاره شلیک می کنند!

فاجعهء افشار، همین سه دهه قبل پیش چشم مردم افغانستان و جامعه رسانه ای داخلی- خارجی، و تحت حاکمیت استاد ربانی برکابل به فرماندهی شخص آمرمسعود اتفاق افتاد و هزاران خانوار افراد ملکی قربانی شدند، که فیلم های آتشباری از کوه های کابل بر افشار، عکس های قربانیان، گورهای جمعی شهدا و ویرانی وحشتناک هزاران خانه شامل ده ها محله و کوچه به وسعت یک بخش شهر از اکادمی پولیس در شرق تا مرستون در غرب؛ و از خوشحالخان در جنوب تا کوه زیارت و رادار در شمال، به وفور در رسانه های اجتماعی و شبکه های مجازی موجود است و راه هرگونه انکار و فرار را می بندد!

د لوګر محمداغې ولسوالۍ ښاروالۍ له لوري....

د لوګر محمداغې ولسوالۍ ښاروالۍ له لوري د ذاهد اباد، آب پران، ښار کوټي او غل درې سیمې سړک چې ١٥ کیلومتره اوږدوالی لري د هموار کاري چارې پیل شوې چې ورسره به زرګونه کورنیو ته د تګ راتګ په برخه کې اسانتيا رامنځته شي.

۲۱ و ۲۲ دلو قتل عام افشار

در این دو روز، سیلی از بیجا شده‌ گان افشار که اکثريت شان را زنان و کودکان تشکیل می داد با پای پیاده خود را به تایمنی رسانیدند در چهارراه تایمنی مسجدی مشهوری است بنام مسجد قهرمان کربلا و مسجد محمدیه تایمنی بزرگان و ریش سفیدان قومای تایمنی، بدون وقفه تمام بی‌جا شده گان را در این دو مسجد جابجا کردند فضای مسجد، مملو از گریه و شيون زنان و کودکان است یکی می گوید ، بردرام را کشتند دیگری می گویند شوهرم کشتند دیگری خواهرم را کشتند دیگری می گويند که از خانواده های شان اسیر گرفتند واقعا فضای غم انگیزی بود همه و همه اشگ می ریختند زجه ها بیشتر و بیشتر می شد با بزرگان و جوانانی که در مسجد جمع شده بودند پیشنهاد کردیم هوا سرد است باید در فکر جمع آوری کمپل لحاف وسایل گرمایش برای بیجا شده گان باشیم مردم محل بدست بکار شدند.

د حامد کرزي یو بل لوی جرم دا خلک باید محکمه شي

په دې دوېم انځور کې ګل اغا شېرزی د سي ای اې له لوړ پوړي چارواکو سره د پلان اخیستلو پرمهال کې دی. ډېری امرونه مستقیم کرزیانو او شیرزیانو ته سي ای اې ورکول، میډیا کې د ابادۍ، وطنپرستۍ او سولې او مکر او فریب او ژړاګانو تېر نه وځئ دا ټول چل وو.

د ۱۳۸۸ کال د جوزا مياشت په ۲۰ نېيټه، د جمعي په مبارکې ورځ، د ن نکرهار ولايت د روداتو ولسوالۍ په سرخ کې د ديوال ساحه کې، د عربانو او روداتو ولس د ډاګ په سر لانجه راغلې وه. په دې وخت کې د ن نګرهار والي ټیکټر بیلډوزر ګل باجه مار ډولکي مار ګل اغا شېرزی وو او د هیواد نورو کینولی ولسمشر کرزی وو.

په روژه کې باید بیوزلي کسان هېر نه شي!

شېرمحمد اميني ستانکزی

روژه د اسلام درېیم رکن دی، چې په کال کې یوه میاشت پر مسلمانانو فرض شوې ده، دغه الهي میاشت له پېشلمي څخه تر ماښام پورې روژتیان له خوړلو، څښلو او نورو نفساني غوښتنو منع کوي.

رمضان میاشت یوازې د لوږې او تندې زغمل نه دي؛ بلکې د نفس د پاکېدو، د اخلاقو د سمون او له بېوزلو سره د مرستې کولو میاشت ده.

مسلمانانو ته پکار ده، چې په دې مبارکه میاشت کې د خپلو عبادتونو د زیاتولو ترڅنګ؛ د ذکر، دعا او د نیکو اعمالو د ترسره کولو او په ځانګړې توګه د بېوزلو لاسنیوي ته ډېره پاملرنه وکړي او ورسره یوه اندازه مرستې ترسره کړي.

اولنی جهادی وړانګی د ګرګ ميدان له ګړنګو څخه

ګرګ ميدان دسلطان صاحب دجګی څوکی سره جوخت داسی نقطه ده لويديځ طرف ته يی دسرخاب دره شروع کيګی ختيځ ته يی دزنغوزی و روجان دغرونو لړی شمال خواته يی دربند عينګ خورد کابل وچکړی موقيعت لری.

۱۳۵۸ دثور دمياشتی په نولسمه ورځ دکمونستی بړيڅو خلاف دلوګر دمجاهد ولس د ملی پاڅون ورځ ده چه دلوګر ټولی ولسوالی او دولايت مرکز پل علم مکمل ونيول شول کمونستان مکلمل په سزا ورسيدل څو ورځی وروسته کمونستی مجهزه قوه راغلله مجاهدين چه تش لاس په دره يی اونيکلی ټوپکو بيل و کولنګ پاڅون شروع کړی و د غرونو په طرف شاته شول دا هغه ورځی شپی وی چه کمونستانو دلوګر په عامو کليو کی عمليات و پلټنی وکړی چه ديری علماء او دعلاقی مشهور مشران يی په ډله ايزه توګه ونيول چه لا تر اوسه يی قبرونه ندی معلوم.

روز تجليل سالگرد مرگ رباني

عكسي از روز تجليل سالگرد مرگ رباني در جمهوريت گذشته توسط سران شوراي نظار و جمعيت ، اين گروه با ايجاد اختلاف به نام شمال و جنوب پشتون و تاجك شگاف عميقي را در اتحاد افغان ها ايجاد كردند تا بتوانند از ان فايده شخصي ببرند، ايجاد حكومت دوسره توسط عبدالله و مخالفت امرالله صالح به صلح با طالبان و چور چوكي هاي وزارت خارجه توسط فرزندرباني بزرگترين دست اورد اين گروه بود

ربانی هیچوقت رئیس جمهورنبوده

ربانی هیچوقت رئیس جمهورنبوده، درزمان حکومت منافقین رئیس جمهورتحمیلی مسعود بودکه باسه قوم جنگید و ازطرف یک قوم اول حکومتش کشته شد، دوم قومش کشته شد، سوم خودش کشته شد، چهارم رهبربی اختیارش کشته شد، شهرت ونام ونشانش کشته شد.

از دوستان فسبکی است مطالعه کنید

شهید ناهید صاعد، ، کابل، افغانستان

درست ۴۵ سال قبل از امروز، در نهم ثور سال ۱۳۵۹ هجری شمسی، زمانی که ببرک کارمل و دکتر نجیب احمدزی به ترتیب افراد اول و دوم حکومت بودند، تظاهرات مدنی دختران دانش‌آموز و دانشجو در کابل به‌طور فجیعی سرکوب شد. در این رویداد، ناهید صاعد، متعلمه صنف دوازدهم مکتب رابعه بلخی، همراه با دختران آزاده‌ای چون وجیهه خالقی، جميله، سلطانه، آمنه، سلما، صالحه، شکریه، مرضیه، صابره و دیگران، با فریاد "روس‌ها از خاک ما بیرون شوید!" و "آزادی، آزادی" به خیابان آمدند. آن‌ها چادرهای سفیدشان را به‌سمت سربازان پرتاب کرده و با شهامت گفتند: "اگر نمی‌توانید روس‌ها را بیرون کنید، چادر را بپوشید و تفنگ‌تان را به ما دهید!" اما این حرکت صلح‌آمیز با خشونت شدید از زمین و هوا پاسخ داده شد و بسیاری از این دختران جان باختند.

تاریخچه دهمزنگ شهرکابل زیبا

که البته تعدادی از هموطنان با نام آن اشنایی دارند، از جمله دهات هشتگانه یی بود، که بیرون شهر کابل و در اطراف دیوار های کابل موقعیت داشتند. مانند : دهمزنگ ٬ ده بوری (اورته باغ) ده افغانان ٬ ده سبز٬ ده یعقوب ٬ ده قلندر٬ ده دانا و ده سیدان. باشندگان این دهات، بخش اعظم مردم شهر کابل را تشکیل میداند. دهمزنگ در سراشیبی غربی کوه اسمایی قرار داشت و بعداز اینکه دیوار ها حیثیت خود را از دست داد، دهمزنگ جز شهر کابل گردید . از زمان امیر شیرعلی خان به بعد، زمانیکه ماشین خانه و باغ علم گنج رونق گرفت، اکثر کارگران مربوط ماشین خانه در ده افغانان و دهمزنگ و نوآباد و نخاس سکونت اختیار نمودند . در زمان امارت امیر حبیب الله و امیرامان الله خان، سرک جدید احداث گردید و سرک سابقه که در دامنه ی کوه قرار داشت و امروز نوآباد و دهمزنگ و کلالی ها و تپه سلام جمال مینه را ارتباط می دهد، آهسته آهسته متروک گردید و جز کوچه های رفت و امد به شمار رفت.

د روژې میاشت کې د خوراکي توکو بیې مه لوړوئ!

شېرمحمدامیني ستانکزی

روژه د رحمتونو، بښنې او الهي برکتونو مبارکه میاشت ده، په دې لویه میاشت کې د عبادتونو تر څنګ؛ د نفس اصلاح، زغم، همدردي او د انساني ارزښتونو پیاوړتیا ته باید ځانګړې پاملرنه وشي. په همدې میاشت کې مسلمانانو ته پکار ده، چې نه یوازې خپلو عبادتونو ته متوجه وي؛ بلکې د ټولنې حالاتو او د نورو خلکو ستونزو ته هم پاملرنه وکړي.

له بده مرغه؛ هر کال په هېواد کې د روژې له رارسېدو سره سم د بازارونو وضعیت بدلېږي او د خوراکي توکو بیې لوړېږي او د ګڼو بېوزلو کورنیو د ژوند چارې ستونزمنې کېږي. په داسې حال کې، چې روژه د مرستې، لاسنیوي او سخاوت میاشت ده، مناسبه نه ده، چې په همدې مبارکه  میاشت کې د اړتیا وړ توکو بیې په ناڅاپي او غیرمنطقي ډول لوړې شي.

۱۱/۲/۲۰۱۹ پخوانی ریس جمهور او جهادې رهبر صبغت الله مجددي وفات سو

د افغانستان د جهاد د شپو د ملي نجاد د جبهې مشر حضرت صبغت الله مجددي دنن څخه اووه کاله وړاندي په همدې ورځ وفات سو. دی د افغانستان دوه میاشتنی ریس جمهور هم پاته سوی دی.

عکس د ۱۹۹۲ ع کال د اپریل د اتویشتمي نېټې دی.چي شاته ئې پخوانی ریس جمهور حامد کرزی هم حضور لرې .

زندگی نامه عباس ابراهیم زاده

از اقتصاد تا سیاست : از صفر تا صد

نام کتاب : به هیچ کس اعتماد نکن ، که اولین ضربه ایی که میخوری از کسانی هست که به آنها اعتماد داری در دنیا هیچ کس از کس نیست هر کس روی مطلب خود میچرخد. غلام عباس ابراهیم زاده به گفته مردم مشهور به عباس دالر فرزند محمد ابراهیم متولد سه جوزا ۱۳۴۹ محل تولد افغانستان ولایت مزارشریف والسوالی شولگره قریه دور افتاده دالان زاده شده در قریه دالان مربوط والسوالی شولگره می باشم . در یک خانواده متوسط نه فقیر نه ثروتمند پیدا شده ام که دو برادر و پدر و مادر در یک خانواده کوچک بودیم من تا سن شش سالگی در قریه دالان زندگی می کردم و یک زندگی بسیار پر مشقت داشتم پدر مرحومم یک روحانی بسیار خوب بود.

د نادرشاه مینه نوم ولې مکروریان شو؟

کره کړکیښ یا تاریخ او اسناد یا نښیر هیڅ وخت نه ورکیږي یا یې څوک د عقدې له مخې نشي بدلولی.

په کال ۱۹۶۷ زیږي یا ۱۳۴۶ لمریز کال کله چې افغانستان له روسانو سره یا د روسانو د بلاعوض د مرستې پر بنیاد د خانه سازۍ د فابریکې او په کابل کې د بلاکونو په جو سره سلا شول د اعلیحضرت ظاهر شاه په لارښونه د اوسنۍ مکروریان او خواجه رواش سیمه د نادرشاه له غونډۍ څخه رانیولې تر یکه توت، بي بي مهرو او تر خواجه رواش هوایي ډګر چې اوسمهال د کرزي په نوم یادیږي، پورې د نادرشاه مینه په نوم ونوموله شوه چې بیا د ټکړه انجینرانو لخوا یې نقشه هم جوړه او چمتو شوه.

در پاسخ به نوشته اهانت آمیز‌ فرید مزدک درمورد جهاد مردم افغانستان

جناب آقای فرید مزدک

در نوشته اخیرتان کوشیده‌اید جهاد مردم افغانستان را به پروژه‌ای بیرونی تقلیل دهید اما از ریشه‌های عینی بحران عبور کرده‌اید کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷، سرکوب گسترده سیاسی، اعدام‌های جمعی، گسترش دستگاه استخباراتی، و نهایتاً ورود ارتش شوروی در ۶ جدی ۱۳۵۸.

پس از کودتای ثور به رهبری نورمحمد تره‌کی و سپس حفیظ‌الله امین، حکومت حزب دموکراتیک خلق موج بازداشت و اعدام مخالفان را آغاز کرد،زندان پلچرخی به مرکز حذف سیاسی بدل شد، سیاست‌های اصلاحات ارضی و فرهنگی با اجبار و خشونت اجرا گردید، سازمان‌های امنیتی چون «اگسا» و سپس «خاد» ابزار سرکوب ساختاری شدند.

تحلیل اظهارات اخیر وزیر دفاع پاکستان و بررسی تفصیلی تحریک طالبان پاکستان (TTP)

در این نوشته، تحلیل اظهارات اخیر وزیر دفاع پاکستان، خواجه محمد آصف، که گفته است «ممکن است پیش از ماه رمضان علیه گروه‌های مسلح در داخل افغانستان اقدام شود» ارائه می‌شود. این تحلیل بر اساس منابع معتبر بین‌المللی، منطقه‌ای و نهادهای ناظر تهیه شده و زمینه‌های سیاسی، امنیتی و استراتژیک این اظهارات نیز توضیح داده می‌شود.

۱. پیشینه: روابط پرتنش پاکستان و افغانستان

معبد آسا مایی؛ نیایشگاهی کهن بر فراز کوه آسمایی کابل

بر فراز کوه آسمایی در شهر کابل، یکی از کهن‌ترین نیایشگاه‌های برهمنی قرار دارد؛ معبدی که در میان هندوان به نام «مَندِر» شناخته می‌شود و نزد باشندگان این آیین، جایگاهی مقدس و تاریخی دارد. معبد آسا مایی (آسمایی) از دیرباز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز نیایش پیروان آیین هندو در کابل شناخته شده است.

بر بنیاد روایت‌های تاریخی و باورهای دینی، این معبد با آیین‌های کهن آفتاب‌پرستی و سنت‌های برهمنی پیوند دارد. پیروان این آیین همه‌ساله برای برگزاری مراسم مذهبی و نیایش‌های ویژه به این مکان می‌روند و آیین‌های سنتی خود را در آن برگزار می‌کنند.

غزني هغه مهال دعلم او دولت په ښار بدل شو

غزني هغه مهال د علم او دولت په ښار بدل شو چې د غزنوي واکمنۍ بنسټ کېښودل شو. دا ښار ورو ورو له یوه عادي مېشت ځای څخه د سیمې په یو مهم او اغېزمن مرکز واوښت، او د وخت په تېرېدو یې ځانګړی مقام خپل کړ. تاریخي سرچینې وایي چې د سلطان محمود غزنوي او د هغه د ځایناستو په واکمنۍ کې، غزني ته له بېلابېلو سیمو علما، شاعران او لیکوالان راوستل شول. مدرسې او کتابتونونه جوړ شول، او دربار د علم، ادب او فکر په یوه مهم مرکز بدل شو. همدا کارونه د ښار علمي بڼه نوره هم پیاوړې کړه.