جنگ‌های داخلی کابل در دهه هفتاد خورشیدی (۱۹۹۲-۱۹۹۶)

بر اساس منابع تاریخی و گزارش‌های نهادهای حقوق بشری بین‌المللی در مورد جنگ‌های داخلی کابل در دهه هفتاد خورشیدی (۱۹۹۲-۱۹۹۶)، دورانی که تحت ریاست جمهوری برهان‌الدین ربانی و فرماندهی نظامی احمد شاه مسعود بود، اقلیت‌های مذهبی از جمله هندوها و سیک‌های افغانستان با شرایط بسیار دشوار و فاجعه‌باری روبرو شدند.

بررسی فجایع علیه هندوها و سیک‌ها در دوران شورای نظار ؛

داخل ارگ شاهي بعد از اينكه حبيب الله كلكاني ((( بچه سقو)) توسط سپه سالار نادر شاه شكست خورد

عكسي از داخل ارگ شاهي بعد از اينكه حبيب الله كلكاني ((( بچه سقو)) توسط سپه سالار نادر شاه شكست خورد و با يارانش به طرف شمالي فرار كرد. جريان ويراني داخل ارگ چنين است ، سپه سالار نادر شاه باجنگً جويان همرايش دو توپ را در كوه اي شير دروازه بالا كرده و از ان جا ارگ شاهي را كه مركز قومانده حبيب الله بود زير انداخت توپ گرفتند سپه سالار نادر خان با نشان گيري دقيق جبه خانه ارگ را مورد انداخت قرار داد كه بعد از اصابت گلوله توپ اتش گرفت وحبيب الله و يارانش را مجبور ساخت كه ارگ شاهي را ترك و به طرف شمالي فراركنند.

فاسدان جهادي و سياسي جمهوريت گذشته در صالون انتظار وزارت خارجه پاكستان

عكسي از فاسدان جهادي و سياسي جمهوريت گذشته در صالون انتظار وزارت خارجه پاكستان ، اين وطن فروشان از پاكستان و وزير خارجه پاكستان انتظار داشتند كه پاكستان ان ها را كمك كند بعد از اينكه طالبان قدرت را به دست گرفتند .

د «جنرال مبين» په اړه د زندان د محکومېدو جريان، د شاهدانو شهرت او د طالبانو د قاضيانو د پرېکړې جزئيات

زاويه نيوز د طالبانو د يو مبلغ مبين، چې خپل ځانته «جنرال مبين» خطاب کوي، په زندان د محکومېدو جريان، د شاهدانو شهرت او د طالبانو د قاضيانو د پرېکړې جزئيات ترلاسه کړي دي.

«د کابل زون شرعي نظامي محکمې» لخوا پر مبين د واردو شويو تورونو، چې وروسته پخپله «جنرال مبين ولد محمد امين» قبول کړي په تشريح کې ليکل شوي؛ نوموړي پرلپسې بې اطاعتي کړې او د پاکستان د لومړي وزير او بهرنيو چارو وزير خلاف يې توهينوونکي څرګندونې کړې دي.

جنرال مبین له زندانه په احساساتي ټکو کې ویلي چې دی مظلوم دی

جنرال مبین له زندانه په احساساتي ټکو کې ویلي چې دی مظلوم دی او له ده سره سخت ظلم شوی دی. نوموړي پوښتنه کړې چې: ما کومه ګناه، کوم ظلم او یا کوم خیانت کړی و چې نن زنداني یم؟

هغه وایي، وجدان یې ارام دی او ځان بې‌ګناه ګڼي. جنر.ل مبـین ټینګار کړی چې که په دنیا کې یې غږ څوک وانه وري، نو د الله تعالی عدالت حتمي دی او یوه ورځ به الله د ده د حالت پوښتنه له ټولو تالبانو وکړي.

د نوموړي دا خبرې په ټولنیزو شبکو کې پراخ غبرګونونه راپارولي او ګڼ شمېر کسان یې له حالته اندېښنه څرګندوي، خو تر اوسه د اړوندو لوریو له خوا رسمي څرګندونې نه دي شوې.

عبدالرشید دوستم څوک و

عبدالرشید دوستم د عبدالرحیم زوی د جوزجان ولایت په خواجه دوکه ولسوالی کی زیږیدلی دی تر شپږم ټولګی پوری یی زده کړی دی په لومړیو کی یی د پلار سره په بټیو کی کار کاوه ( ۱۳۵۸ ) په کال کی یی د شبرغان د تیلو او ګازو په کان کی د عاجر په توګه دنده ترلاسه کړه نوموړی ته به خپلو همکارانو د دوستم خطاب کاوه ځکه په همدی نوم مشهور و او وروسته یی ځان ته همدا تخلص غوره کړ دری کاله وروسته د پرچمیانو له طرفه جذب سو او له عاجری یی سربازی ته ارتقاع وکړه د دوستم ظلم او وحشت ددی سبب سو ډیر ژر مشهوره سو.

ټولنیزې شبکې څنګه وکارول شي!؟

شېرمحمدامیني ستانکزی

په ننني ټکنالوژیک عصر کې فیسبوک او نورې ټولنیزې شبکې زموږ د ارتباطاتو یوه مهمه برخه ګرځېدلې ده. دغه شبکې د اړیکو جوړولو، معلوماتو شریکولو او د نويو نظریو د زده کړې لپاره غوره وسیله ده. خو ددې ترڅنګ کاروونکي باید هڅه وکړي یوازې هغه مطالب، مضمونونه او معلومات خپاره کړي، چې د خلکو لپاره د لوستلو ارزښت ولري.

په دې وروستیو کې د کابل ښاروالۍ له لوري په څلورلارو کې د لیکدړو نصب ترسره شوی، چې د سیمو نومونه  په دواړو ملي او انګلیسي ژبو ذکر شوي دي. دا یو ښه اقدام دی، چې خلکو سره د سیمو د پېژندنې او موندلو په برخه کې مرسته کوي.

مبارز ملی و قهرمان جنگ اول افغان-انگلیس

نائب امین الله خان لوگری

دافغان-انگریزد لومړی جگړی اتل اوملی مبارزنائب امین الله خان لوگری لنډ ژوندلیک.

ابرمرد کارنامه های عظیم ملی، نائب امین الله خان لوگری در سـال ۱۷۸۲ میلادی در قریهٔ برکی راجان ولایت لوگر تولد و درسال ۱۸۵۷ میلادی (تاریخ شاید بسیار دقیق نباشد) جهان فانی را وداع گفت.

د سترو کارنامو خاوند نائب امین الله خان لوگری په ۱۷۸۲ میلاد کال کی د لوگر په برکی راجان کلی کی نړی ته سترگی پرانستی او په ۱۸۵۷ میلادی کال کی یی نړی څخه سترگی پټی کړی.

فروپیسور برهان الدین ربانی واکمنی ته لنډه کتنه

برهان الدین ربانی د محمد یوسف زوی دی چی په ۱۹۴۰ کال کی د هیواد په شمال ختیځ بدخشان ولایت کی زیږیدلی دی په قوم تاجک او د افغانستان تاریخ او خپرونی لیکوال په قوم یفتلی یاد کړی دی چی له ۱۹۹۲ ز څخه تر ۱۹۹۵ ز پوری د افغانستان په کورنیو جګړو کی شکیل واکمن و.

واک ته رسیدل:

په پيښور کی د مجاهدینو د تنظیمی مشرانو تر منځ یوه معا هده لاسلیک سوی وه چی د هغی پر اساس به د دوو میاشتو لپاره مجددی او بیا د څلورو میاشتو لپاره برهان الدین ربانی واک تر لاسه کوی ژمنه سوی وه چی ربانی به د مجددی د دوری په پای کی کابل ته ځی خو خبره برعکس سوه او نوموړی د مجددی د واک دوی هفتی وروسته کابل ته ولاړی او مجددی د هغه د راتګ په اړه یو وخت د شکایت ږغ پورته کړی.

زه به جنت ته؛ له پښتو سره ځم

پر پښتو روانې ملنډې؛ تصادف که منظمه تګلاره؟

لیکنه: نجیب الله پاڅون

د تاریخ په اوږدو کې ځینې داسې لیکنې هم شته، که چېرې له پېړیو او نسلونو تېرې شي؛ خو خپل ارزښت له لاسه نه ورکوي او د هر نوي عصر پر ور بیا ودرېږي.

له دې ژوندیو او نه زړېدونکو لیکونو یوه هم د « پښتو ګرانه ده» تر سرلیک لاندې هغه لیکنه ده، چې نږدې اتیا کاله وړاندې د ستر پښتون، سیاستوال، مفکر او ملي مبارز ارواښاد استاد وزیر محمد ګل خان مومند «بابا» له قلمه راوتلې.

مخکې له دې چې د ستر او ویاړلي مومند «بابا» یادې لیکنې ته راشو، غواړم د همدې پلمې له مخې د دې ورځو د ځینو ناوړه کړیو له لوري پر پښتو ژبه روانو ملنډو ته لنډ ځواب ووایم.

دوی له کلونو راهیسې د پښتو ژبې پر وړاندې دوه‌ګونی او سپک چلند کړی دی، که نن په پلازمېنه کابل کې د څو لوحو «لیکدړو»، کوڅو او سیمو د نومونو د پښتو او دري لیکلو پلمه نیسي او ترې لانجې جوړوي، نو دا نوې خبره نه ده، له دې وړاندې هم پښتو ژبه په همداسې پلمو له ادارو، ښوونځیو، رسمي مکتوبونو، لوحو او ښاري نښو څخه شاته تمبول شوې وه.

د ټولنې په پرمختګ کې د ځوانانو مسئولیتونه!

شېرمحمدامیني ستانکزی

ځوانان د ټولنې هغه بنسټیز او فعال قشر دي، چې نه یوازې د ټولنې د ښه والي؛ بلکې د هېواد د آبادۍ او پرمختګ لپاره تر ټولو زیات مسوولیت پر غاړه لري. د ځوانانو د مسئولیتونو د ښه پوهېدو لپاره اړینه ده، چې په لومړي سر کې ټولنه وپېژنو، چې ټولنه څه ته وایي؟

ټولنه د انساني ژوند هغه چاپېریال دی، چې وګړي پکې د ګډو موخو، اصولو او ارزښتونو پر بنسټ یو له بل سره ژوند کوي. کله چې وګړي سره یو ځای او مېشت شي، ټولنه رامنځته کېږي. په هره ټولنه کې درې ډوله وګړي ژوند کوي؛ ماشومان، ځوانان او مشران. په دې لیکنه کې زموږ موضوع پر ځوانانو دی، یعنې هغه قشر، چې د بدلون او پرمختګ تر ټولو زیات ځواک لري او خپل مسوولیتونه په سمه توګه پېژني.

د کندهار نارنج ماڼۍ او د هغې تاریخي قدامت

کله چي مقدوني سکندر 330 کاله وړاندي تر میلاده پر افغانستان یرغل وکړ نو د (الکسندریه) په نامه ئې یو شمیر عسکر کوټونه او ودانۍ جوړي کړې چي په افغانستان کي د سکندر په واسطه 12 ودانۍ جوړي سوې چي 11 ئې لمنځه تللې او د یوې ودانۍ پاتي شوني او آثار اوس هم پاته دي.

دا ودانۍ د لرغوني کندهار د زوړ ښار د #چهل_زینو جنوبي اړخ ته د قیتول د غره په ختیځه برخه کي جوړه سوې ده چي د #نارنج_ماڼۍ (کلا) نومېږي.

دغه تاریخي ماڼۍ چي تاریخي قدامت ئې تر 2300کاله اوړي یو وخت د نړۍ د ستر امپراطور الکزاندر (#مقدوني_سکندر) پوځي اډه وه؛ ویل کېږي چي سکندر پر نارنج ماڼۍ سربېره د اوسني زابل د #قلات د غونډ پر سر یوه ودانۍ هم جوړه کړې وه چي د وخت په تېریدو لمنځه ولاړه او بیا د وخت د واکمنانو له لوري بیا ورغول سوه چي پخوانۍ بڼه ئې تر اوسه لا پاته ده.

د شهید محمد داود خان ټول کورني په شهادت ورسید

د ۱۳۵۷ لمريز کال د غويي پر اوومه سهار وختي کابل ښار پوځي بڼه غوره کړه، د راپورونو له مخې لومړي مرمۍ د ورځې په ۱۱ بجو د دفاع وزارت پر ودانۍ ولګېده او د ارګ او د قول اردو ترمنځ اړیکې یې پرې کړې، وروسته کودتاچیانو د هوایي ځواکونو قومنداني، د کابل هوايي ډګر او د مخابراتو وزارتونه ونیول. ماښام اووه بجې وې لا هم د ارګ ځانګړو وسله‌والو ځواکونو مقاومت کاوه او داوود خان لاژوندی و، چې د افغانستان ملي راډيو اعلان وکړ چې د نادر خان د واکمنۍ وروستی څلی ونړېد.

دا پنجابي او هندي‌الاصله مهاجر جرنلستان د ضیاءالحق په اشاره

پښتانه لکه ګلبدین او رباني مسعودنور د “جهاد” تر نامه لاندې دې ته وهڅول چې خپل وطن وران کړي، خپلې لوڼې له زده‌کړې بې‌برخې کړي،او تیاره د دین په نوم حاکمه کړي. حال دا چې حقیقت بل ډول و. په افغان وطن کې ښځې هغه وخت هم د اسلامي اصولو له مخې ژوند کاوه، او دا خاوره په رښتینې مانا مسلمه ټولنه وه. خو د پردې او ظاهري شعارونو تر لمس لاندې، د ولی خان او ډاکټر نجیب د فکر پلویان دومره وروسته پاتې ونه شول؛ هغوی لا هم د امن او تعلیم غوښتونکي دي.

روایت شیرارد کوپر کولز، سفیر سابق انگلیس از قضیه اخراج مایکل سمپل و مروین پیترسن در اواخر سال ۲۰۰۷

شیرارد کوپر کولز، دیپلومات سابقه دار بریتانیایی از سال ۲۰۰۷ الی ۲۰۰۹ سفیر بریتانیا در کابل بود و پس از آن نماینده ویژه بریتانیا در امور افغانستان و پاکستان شد.در پایان ماموریتش خاطرات دیپلماتیکش را تحت عنوان Cables from Kabul (مکاتبات محرم دیپلماتیک از کابل )نوشته است.کتاب حکایت ها و داستان های جالب دارد. اخراج دو دیپلمات ارشد از افغانستان یکی از مسایل خبرساز اواخر سال ۲۰۰۷ بود که شرح آن در کتاب خاطرات سفیر آمده است.نقل به مضمون.

صبغت الله مجددی واکمنی ته لنډه کتنه

د پیښور څخه د صبغت الله مجددی په مشری د نوی اسلامی حکومت کاروان د کابل پر لور د مجاهدینو تر منځ د سوی تړون په اساس حرکت وکړ تر څو د یاد تړون سره سم هغه د دوو میاشتو لپاره د واک پر ګدی کښینی په لومړی ورځ د حزب اسلامی د ځینو قومندانانو لخوا د هغوی کاروان ته لږ موانع ایجاد سوی څرخی پله ته په رسیدو سره نبی عظیمی هرکلی وکړ کله چی د ډاکټر نجیب حکومت نسکور کیده وروسته مجاهدین د مجددی په کاروان کی کابل ته نږدی سول کارمل چی له ګانیزیون سره نږدی د مکرویانو په یوه بلاک کی اوسیده او دا هر څه یی څارل او رهبری کول نبی عظیمی ته یی وویل ګوره مجددی له هر څه د لاس په ښکلولو سره خوشحالیږی که دی په لومړی کتنه کی دده لاس ښکل کړ داسی وګڼه چی یو ځل بیا مو میدان ګټلی دی.

حامد کرزی رامنشن کړئ!

دا د پکول والا د پاکستان د پوځ د ځانګړو خدماتو د ګروپ (SSG) مشر برید جنرال افضل جنجوعه او دا بل د شنې پګړۍ والا حاجي دین محمد دی چې د کرزي او غني په حکومتونو کې پر لوړو مقامونو پاتې شوی او تر اخره یې د حکومت غوړ او غوښن امتیازات اخیستل ، افضل جنجوعه له برید جنرال یوسف وروسته په ISI کې د افغانستان څانګې مسؤل و ، جنرال یوسف به د سیاف قوماندان موسی خان اکبر زاده د افغانستان په کلیو او بانډو کې ګرځوه تر څو بلد شي.

معاهدهٔ گندمک؛

نقطهٔ سقوط استقلال افغانستان

روایتی از یک توافق تحمیلی و پیامدهای ماندگار آن معاهدهٔ گندمک، امضاشده در ۲۶ می ۱۸۷۹، یکی از سرنوشت‌سازترین و مناقشه‌برانگیزترین اسناد تاریخ افغانستان به‌شمار می‌رود؛ توافقی که در اوج رقابت امپراتوری بریتانیا و روسیهٔ تزاری، استقلال سیاست خارجی افغانستان را عملاً از میان برد و مسیر تحولات سیاسی کشور را برای دهه‌ها تغییر داد. این معاهده در شرایطی میان امیر محمد یعقوب خان و نمایندهٔ بریتانیا، سر لوئیس کاوگنری، امضا شد که افغانستان زیر فشار نظامی مستقیم قرار داشت و دولت مرکزی در ضعیف‌ترین وضعیت خود بود.

قلعه فتح الله خان

عكسي از قلعه فتح الله خان، براي معلومات شما عزيزان تيمور شاه دراني بعد از رسيدن به سلطنت در پايتخت افغانستان ان زمان((( شهر قندهار)) با مخالفت هاي بعضي سرداران قندهار روبرو شد و به همين خاطر به كابل امده و كابل را پايتخت اعلان كرد از جمله سرداران وفادار به او سردار فتح الله خان بود و تيمور شاه دراني براي او منطقة فعلي قلعه فتح الله خان امروزي را پاداش داد كه اين سردار قلعه مستحكمي را كه مي بيند در ان اعمار كرده بود البته بقاياي اين قلعه تا زمان امارات امير حبيب الله خان موجود بود

هندوها و سیک‌های افغانستان؛ تاریخ فراموش‌شدهٔ یک جامعهٔ کهن

جامعهٔ هندو و سیک افغانستان از کهن‌ترین و در عین حال کم‌شمارترین اقلیت‌های مذهبی این کشور به‌شمار می‌رود؛ جامعه‌ای با ریشه‌هایی چند هزار ساله که زمانی بخشی شناخته‌شده از بافت شهری و اقتصادی افغانستان بود، اما امروز در آستانهٔ ناپدیدشدن قرار دارد. بر پایهٔ برآوردهای نهادهای بین‌المللی، جمعیت این دو گروه که در دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی میان ۱۵۰ تا ۲۵۰ هزار نفر تخمین زده می‌شد، اکنون به چند ده تا حداکثر چند صد نفر کاهش یافته است؛ کاهشی که حاصل دهه‌ها جنگ، تبعیض ساختاری و مهاجرت اجباری بوده است.