کاشت، نگهداری و کودهی درختان پسته در افغانستان

۱. معرفی و شرایط مناسب برای پسته

پسته یکی از مهم‌ترین محصولات باغی افغانستان است که در ولایت‌هایی مانند سمنگان، بلخ، تخار، بادغیس، غور، فراه و نیمروز به‌خوبی رشد می‌کند.

این درخت مقاومت عالی در برابر خشکی و شوری خاک دارد اما برای تولید اقتصادی نیاز به مدیریت صحیح آبیاری و تغذیه دارد.

شرایط مناسب

آب‌وهوا: خشک و نیمه‌خشک، زمستان سرد، تابستان گرم.

خاک: بافت سبک تا نیمه‌سنگین، PH بین ۷ تا ۸.

ارتفاع از سطح دریا: ۷۰۰ تا ۱۵۰۰ متر برای بهترین عملکرد.

آب: آب کم اما با مدیریت صحیح؛ آب شور نیز قابل‌قبول است.

۲. روش کاشت و ایجاد باغ پسته

الف) آماده‌سازی زمین

1. شخم عمیق در پاییز

2. اضافه کردن کود حیوانی پوسیده (۳۰ تا ۴۰ تن در هکتار)

3. ایجاد چاله‌ها: قطر ۷۰ سانتی‌متر، عمق ۸۰ سانتی‌متر

4. فاصله کاشت:

۷×۷ متر (باغ‌های کم‌آب)

۶×۶ متر (باغ‌های پرآب)

ب) انتخاب نهال

نهال باید ۲–۳ ساله باشد.

رقم‌های مناسب افغانستان: احمدآغایی، کله‌قزوینی، فندقی، بادامی، سفید پسته

وجود حداقل ۱۰٪ درخت نر ضروری است.

۳. نگهداری و مدیریت باغ پسته

۱) آبیاری

پسته درخت کم‌آب است؛ ولی قطع آبیاری باعث کوچک شدن دانه و ریزش میوه می‌شود.

برنامه آبیاری پیشنهادی:

بهار: هر ۱۵–۲۰ روز یک‌بار

تابستان: هر ۲۰–۳۰ روز

پاییز: یک‌مرتبه بعد از برداشت

زمستان: معمولاً نیاز نیست

نکته: آبیاری در مرحله تشکیل مغز (خرداد–سرطان) بسیار مهم است.

۲) هرس درخت پسته

هرس زمستانه از دی–حوت

هرس شامل:

حذف شاخه‌های مریض یا خشک

تنظیم ارتفاع درخت

باز کردن تاج برای ورود نور

هرس تابستانه: حذف پاجوش‌ها و شاخه‌های اضافی

۴. آفات و بیماری‌های مهم پسته

آفات مهم:

پسیل پسته

سن سبز

شپشک‌ها

سوسک‌های چوب‌خوار

بیماری‌ها:

خشکیدگی سرشاخه

نماتود

پوسیدگی ریشه

راهکار:

استفاده از چسب زرد برای پسیل

آبیاری منظم

کود میکرو

سم‌پاشی اصولی فقط در زمان نیاز

۵. برنامه کامل کودهی درختان پسته (ویژه افغانستان)

الف) کود حیوانی

هر ۲ سال یک‌بار

مقدار: ۳۰–۵۰ کیلو برای هر درخت بالغ

کود باید کاملاً پوسیده باشد تا باعث بیماری و شته نشود.

ب) کودهای شیمیایی (سالانه)

۱) اوایل بهار (حمل – ثور)

اوره: ۲۰۰–۳۰۰ گرم

سولفات آمونیم: ۲۰۰ گرم

سولفات آهن: ۵۰ گرم

کود کامل NPK 20-20-20: محلول‌پاشی ۲ در هزار

۲) تشکیل مغز (جوزا – سرطان)

این مرحله مهم‌ترین زمان کودهی است.

سولفات پتاسیم: ۲۰۰–۳۰۰ گرم

کلسیم بورون: محلول‌پاشی

روی (Zn): ۲ گرم در لیتر (محلول‌پاشی)

۳) بعد از برداشت (سنبله – میزان)

برای تقویت سال بعد:

کود فسفر و پتاسیم (NPK 10-52-10): ۱ مرتبه

سولفات منیزیوم: ۲۰۰ گرم

۱۵–۲۰ لیتر آب برای جذب بهتر

۴) زمستان (قوس – جدی)

کود دامی پوسیده

گوگرد پودری: ۲۰۰–۳۰۰ گرم دور ریشه

سولفات روی: ۱۰۰ گرم (حفره‌ای)

۶. نکات مهم برای افزایش محصول پسته

جلوگیری از تنش آبی در زمان تشکیل مغز

تقویت درخت با کودهای پتاسه

حفظ ۱۰–۱۵٪ درخت نر

مبارزه با پسیل و سن در زمان مناسب

استفاده از مالچ برای حفظ رطوبت

هرس اصولی برای نورگیر شدن تاج

#خدمات #زراعتی#برادران حسینی