زندگی نامه غلام صدیق خان چرخی

مردی که بخشی از تاریخ دیپلماسی افغانستان بود

غلام صدیق خان چرخی؛ نامی که در یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر افغانستان، در میدان سیاست، دیپلماسی و خدمت به کشور درخشید.

او فرزند سپه‌سالار غلام حیدر خان چرخی بود و در سال ۱۲۷۳ خورشیدی، برابر با ۱۸۹۴ میلادی، در گذر اندرابی، قلعهٔ حیدر خان کابل، در خانواده‌ای نظامی و روشنفکر چشم به جهان گشود.

غلام صدیق خان چرخی پس از فراگیری تعلیمات ابتدایی و عالی، از سال ۱۹۱۹ میلادی وارد عرصهٔ دیپلماسی شد و در سال‌های بعد، مسئولیت‌های مهمی را در دولت افغانستان بر عهده گرفت؛ از مستشاری سفارت افغانستان در هند برتانوی گرفته تا وزیر مختار افغانستان در برلین، سرمنشی حضور شاه امان‌الله خان و وزیر خارجهٔ افغانستان.

در سال ۱۹۲۶ میلادی، قرارداد پنجاه‌سالهٔ دوستی میان افغانستان و آلمان را با آقای شتریزمن، وزیر دولت آلمان، امضا نمود.

در دسمبر ۱۹۲۸ میلادی، شورش مردم شینوار را به تنهایی و بدون خون‌ریزی خاموش ساخت و پس از بازگشت به کابل، از سوی شاه امان‌الله خان به اخذ نشان سردار اعلی مفتخر گردید.

او در سال‌های مهم سلطنت امان‌الله خان، سفرهای سیاسی و دیپلماتیک متعددی انجام داد؛ از اروپا و آلمان گرفته تا شوروی و عربستان سعودی.

اما سرنوشت برای این خانوادهٔ نامدار روی دیگری نیز داشت.

پس از آن‌که در سال ۱۹۳۲ میلادی، نادرشاه برادر او، غلام نبی خان چرخی را ناجوانمردانه به شهادت رسانید، غلام صدیق خان چرخی از وظیفه سبکدوش شد و رهسپار مکهٔ معظمه گردید.

سال‌ها بعد، در اواخر جنگ جهانی دوم، وی به اشتباه از سوی روس‌ها در شمار مجرمین جنگ به مسکو انتقال داده شد و مدتی زندانی گردید؛ اما پس از تحقیقات، بی‌گناهی و شخصیت ملی او به اثبات رسید و دوباره به برلین بازگردانده شد.

غلام صدیق خان چرخی سرانجام در سال ۱۹۶۲ میلادی، برابر با ۱۳۴۱ خورشیدی، در شهر برلین چشم از جهان پوشید. جنازهٔ او به کابل انتقال داده شد و در جوار تمیم انصار به خاک سپرده شد.

او سه بار ازدواج نمود و از وی فرزندانی چون صدیقه، مستوره، عبدالصمد، عبدالغفار، غلام دستگیر، خالد صدیق چرخی، زید صدیق و احمد صدیق به یادگار ماندند.

خالد صدیق چرخی مؤلف کتاب «برگی چند از نهفته‌های تاریخ» است و زید صدیق و احمد صدیق نیز در آلمان در رشته‌های جیولوجی و حقوق تحصیل نمودند.

تاریخ، تنها روایت شاهان و جنگ‌ها نیست؛ تاریخ، روایت انسان‌هایی نیز هست که در سکوت، بخشی از سرنوشت یک ملت را رقم زده‌اند.

غلام صدیق خان چرخی یکی از همان چهره‌هاست.

روحش شاد و یادش گرامی باد.