از لحاظ حقوقی دورهٔ ریاست جمهوری سردار محمد داود خان را نمی‌توانیم دورهٔ جمهوریت بنامیم

از لحاظ حقوقی دورهٔ ریاست جمهوری سردار محمد داود خان را نمی‌توانیم دورهٔ جمهوریت بنامیم ، گرچه شخص محمد داود خان مورد احترام است .

سردار محمد داود خان قدرت را توسط کودتا بدست آورد و در دورهٔ او افغانستان شاهد کدام انتخابات آزاد، پارلمان نبوده بلکه در سال های اول بعد از کودتا محمد داود خان حتی چوکی های صدارت ، وزارت دفاع و داخله را نیز شخصا به عهده داشته است که کاملاً مخالف یک سیستم جمهوری است اما اینکه ملت اندوره را جمهوریت می‌گوید آن بحث جداگانه است .

سردار محمد داود خان بعد از کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ با سرکوبی سران احزاب فعالیت سیاسی را دوباره از سر گرفت او که مدت ده سال از سیاست کنار زده شده بود .

قانون اساسی ۱۳۴۳ که در آن فعالیت احزاب و آزادی بیان درج بود ، به ملت افغان اجازه داد تا آنان در امورات سیاسی کشور سهیم بوده و توسط جراید آزاد نظرات و افکار خود را بیان نمایند .

اما بعد از کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ همه افرادی که در آزادی بیان شرکت نموده بودند ، به شکلی از اشکال تعقیب گرفتار و زندانی می‌شدند در حالیکه آنان مطابق قانون نافذه کشور از حقوق خود کار گرفته بودند و کدام تخطی صورت نگرفته بود.

گرفتاری افراد در دورهٔ جمهوریت محمد داود خان خصوصاً آنان که عضویت احزاب را داشتند ، چنین تعبیر گشت که محمد ظاهر شاه و محمد داود خان برای شناسایی مخالفین خود ، آزادی بیان را وسیله ساخته آنان این چال ( نیرنگ ) را بجان مردم افغانستان زده و توانستند برای بقای نظام سلطنتی آن افراد را شناسایی و بعدا دستگیر نمایند.

سه راه وجود داشت

- خاموشی

- ترک وطن

- ویا اتحاد برای سرنگونی

که البته چپی ها اتحاد و سقوط نظام جمهوریت را انتخاب نمودند .